«5000 вайскоўцаў — у Калюмбію», — гэты запіс у нататніку дарадцы прэзыдэнта ЗША Дональда Трампа ў пытаньнях нацыянальнай бясьпекі Джона Болтана апынуўся ў аб’ектыве фотакамэраў рэпартэраў і выклікаў бурную рэакцыю ў амэрыканскай прэсе.
So this notepad that National Security Advisor John Bolton was holding today at the White House briefing on Venezuela says:"Afghanistan -> Welcome the Talks. 5,000 troops to Colombia."If confirmed this would be a pretty terrible OPSEC breach.https://t.co/KS0Issfvps pic.twitter.com/IOrSprG567
— Rao Komar (@RaoKomar747) January 28, 2019
28 студзеня Джон Болтан і міністар фінансаў ЗША Стывэн Мнучын абвясьцілі аб увядзеньні санкцый супраць вэнэсуэльскай дзяржаўнай нафтавай кампаніі PDVSA, якія прадугледжваюць замарожваньне яе актываў у ЗША. Падчас прэс-брыфінгу Болтан трымаў у руках нататнік, на першым лісьце якога выразна відаць была радок, які прымусіў шматлікіх назіральнікаў задаць пытаньне, ці маюць ЗША намер накіраваць войскі ў Калюмбію, у якой працяглая мяжа з Вэнэсуэлай.
«Як заявіў прэзыдэнт, разглядаюцца ўсе варыянты дзеяньняў», — пракамэнтаваў гэтае фота прадстаўнік Белага дому. Паводле зьвестак крыніц тэлекампаніі Fox News, у Белым доме абмяркоўвалі варыянт перакіданьня войскаў у Калюмбію ў выпадку неабходнасьці, але такога рашэньня не прынялі. Амэрыканскія аналітыкі, якія цытуюцца выданьнем Huffington Post, кажуць, што ў адміністрацыі Трампа няма плянаў і намераў вайсковага ўмяшаньня ў Вэнэсуэлу, яна робяць стаўку на папярэджаньні ды эканамічны і палітычны ціск.
«Мы працягваем выкрываць карупцыю Нікаляса Мадура і яго атачэньня, — заявіў на брыфінгу Джон Болтан. — Сёньняшняя акцыя не дазволіць ім рабаваць здабытак народу Вэнэсуэлы».
ЗША адмовіліся прызнаваць Нікаляса Мадура легітымным прэзідэнтам Вэнэсуэлы і заявілі пра падтрымку ягонага суперніка Хуана Гуайдо.
Што трэба ведаць пра крызіс у Вэнэсуэле
- 23 студзеня 2019 году на фоне канстытуцыйнага і эканамічнага крызісу ў Вэнэсуэле старшыня парлямэнту Хуан Гуайдо абвясьціў сябе часовым прэзыдэнтам і прынёс прысягу на мітынгу апазыцыі ў Каракасе. Апазыцыя не прызнала вынікаў прэзыдэнцкіх выбараў 2018 году, на якіх афіцыйна перамог дзейны прэзыдэнт Нікаляс Мадура.
Хто такі Хуан Гуайдо — новы лідэр апазыцыі Вэнэсуэлы, які абвясьціў сябе часовым прэзыдэнтам
- Гуайдо прызналі законным прэзыдэнтам амаль усе краіны Лацінскай Амэрыкі (акрамя Балівіі і Кубы), ЗША, Аўстралія, Канада і Ізраіль. 31 студзеня «адзіным і законным часовым прэзыдэнтам» Вэнэсуэлы Гуайдо прызнаў Эўрапарлямэнт. Дзейнага прэзыдэнта Нікаляса Мадура лічаць легітымным Расея, Кітай, Куба і Мэксыка.
- Беларускія ўлады заявілі, што «вэнэсуэльскі народ можа самастойна справіцца зь цяжкасьцямі, якія ўзьніклі, без ўмяшаньня звонку».
- 26 сьнежня 2019 году легітымным прэзыдэнтам краіны Гуайдо прызнаў вайсковы аташэ Вэнэсуэлы ў Вашынгтоне палкоўнік Хасэ Луіс Сілва. Ён стаў першым высокапастаўленым вайскоўцам і дыпляматам рэспублікі, якія пайшлі на такі крок. Большая частка высокапастаўленых чыноўнікаў і вайскоўцаў захавалі ляяльнасьць Мадура.
- 28 студзеня 2019 году ЗША ўвялі санкцыі супраць вэнэсуэльскай дзяржаўнай нафтавай кампаніі, каб узмацніць ціск на ўрад Мадура. Гуайдо заявіў, што бярэ кантроль над замежнымі актывамі Вэнэсуэлы, каб ня даць Мадура магчымасьці «спустошыць скарбонку».
- У адказ Вярхоўны суд Вэнэсуэлы пачаў у дачыненьні да Гуайдо расьследваньне ў сувязі з «актамі гвалту, якія адбыліся ў краіне». Яму забаранілі выезд з Вэнэсуэлы і заблякавалі доступ да банкаўскіх рахункаў.
- 29 студзеня Мадура заявіў у інтэрвію расейскім СМІ, што «гатовы сесьці за стол перамоваў з апазыцыяй». Аднак перамовы паміж ўрадам Вэнэсуэлы і апазыцыяй пачаліся толькі ў жніўні 2021 году, у Мэксыцы.
- Эканамічны крызіс у Вэнэсуэле цягнецца з 2013 году, калі да ўлады прыйшоў Мадура. Па эканоміцы краіны моцна ўдарыла падзеньне цэнаў на нафту, але ўлады вінавацяць у праблемах ЗША. За першы прэзыдэнцкі тэрмін Мадура інфляцыя склала больш як 2 000 000 000% (перад дэнамінацыяй цэны вымяраліся ў мільёнах), валавы ўнутраны прадукт зьменшыўся на 45%, з краіны эмігравала 10% насельніцтва — каля 3 млн чалавек. Сярэдняя вага вэнэсуэльца праз праблемы з харчаваньнем зьменшылася на 11 кг.
- Вэнэсуэльцы рэгулярна выходзілі на акцыі пратэсту, у якіх бралі ўдзел дзясяткі тысячаў, а часам і сотні тысячаў чалавек. Праходзілі ня толькі палітычныя пратэсты, але і галодныя бунты. У сутыкненьнях гінулі людзі, самым крывавым стаў 2017 год, калі былі зафіксаваныя сьмерці 164 чалавек.
- У 2016 годзе парлямэнт запусьціў працэдуру імпічмэнту Мадура, але імпічмэнт заблякаваў Вярхоўны суд, які пазьней фармальна пазбавіў улады Нацыянальную асамблею. У 2017 годзе Мадура склікаў Канстытуцыйную асамблею як замену парлямэнту, але яе не прызнала вэнэсуэльская апазыцыя і большасьць краінаў сьвету.
- У 2018 годзе Мадура афіцыйна перамог на датэрміновых прэзыдэнцкіх выбарах, інаўгурацыя на другі 6-гадовы тэрмін прайшла 10 студзеня. Вынікі не прызнала апазыцыя, якая байкатавала выбары і абвясьціла «маральную перамогу». Таксама вынікі выбараў не прызналі ЗША, Канада, Аўстралія і шэраг краінаў Лацінскай Амэрыкі.